มีเกียรติบัตรชมเชยหรือไม่มีเลย ก็ยังใส่พอร์ตได้ ถ้ารู้ว่ากรรมการมองหาอะไรจากประสบการณ์นั้นจริง ๆ
มีผู้สมัคร TCAS รอบพอร์ตจำนวนหนึ่งที่ชนะงานแข่งมาแต่เขียนอธิบายไม่ออกว่าได้อะไรจากประสบการณ์นั้น และมีอีกกลุ่มที่แพ้แต่เล่าเรื่องได้ชัดว่าเรียนรู้อะไร ฝึกอะไร และเปลี่ยนตัวเองยังไง กรรมการเลือกกลุ่มหลังบ่อยกว่าที่หลายคนคิด
งานแข่งในพอร์ตไม่ได้วัดว่าชนะ แต่วัดว่าเติบโตอะไร
กรรมการ TCAS รอบพอร์ตส่วนใหญ่ผ่านการสัมภาษณ์ผู้สมัครมาหลายรุ่น และรู้ว่ารางวัลไม่ได้การันตีว่าคนนั้นจะเรียนได้ดีในมหาวิทยาลัย สิ่งที่บอกได้มากกว่าคือ วิธีที่คนคนนั้นรับมือกับความยากและล้มเหลว
งานแข่งที่แพ้แต่เขียนดีบอกกรรมการว่า:
ในทางกลับกัน ผู้สมัครที่มีรางวัลชนะเลิศหลายใบแต่เขียนแค่ "ได้รับรางวัลที่ 1 จากงาน X" โดยไม่มีเนื้อหาอื่น กรรมการอ่านแล้วไม่รู้ว่าได้เรียนรู้อะไร
บอกให้รู้ว่างานแข่งนี้คืออะไร ระดับไหน มีผู้เข้าแข่งกี่ทีม และทีมรับบทบาทอะไร การให้บริบทช่วยให้กรรมการประเมินได้ว่าสนามนั้น "หนัก" แค่ไหน แม้ผลลัพธ์จะไม่ใช่รางวัลชนะเลิศ
อธิบายว่าเตรียมงานยังไง ใช้เวลากี่สัปดาห์ ทีมแบ่งหน้าที่ยังไง ปัญหาที่เจอระหว่างทางและแก้ยังไง ส่วนนี้แสดงให้เห็นว่าไม่ได้ลงแข่งแบบผ่านๆ
นี่คือส่วนที่สำคัญที่สุด เขียนว่าหลังแข่งเสร็จวิเคราะห์ได้ว่าอะไรทำให้ไม่ชนะ และถ้ากลับไปแก้ได้ 1 อย่าง จะแก้อะไร Reflection ที่ดีไม่ใช่การแก้ตัว แต่คือการบอกว่ารู้จักตัวเองและรู้จักงานที่ทำ
ดูว่ามีงานแข่งมัธยมอะไรเปิดรับอยู่ตอนนี้ที่ PorTCAS รวมงานแข่ง ลองลงสนามให้ได้ประสบการณ์มาก่อนยื่น TCAS ยังไม่สายถ้าเริ่มตอนนี้
แบบที่ควรหลีกเลี่ยง:
"เข้าร่วมการแข่งขัน Hackathon ระดับประเทศ ได้รับรางวัลชมเชย"
แบบที่ทำงานได้ในพอร์ต:
"เข้าร่วม Hackathon ระดับประเทศ มีทีมเข้าร่วม 80 ทีม รับบทบาท Researcher และ Presenter ทีมผ่านรอบแรก แต่ไม่ผ่านรอบชิงชนะเลิศ เพราะ solution ของทีมยังขาด data validation ที่น่าเชื่อถือ หลังจากนั้นนำ feedback จากกรรมการมาพัฒนาโครงงาน และนำเสนอในงาน ISP Excellence Award ปีถัดมา"
ความต่างคือแบบที่สองบอกกรรมการได้ว่า ผู้สมัครรู้จักรับ feedback, วิเคราะห์ความล้มเหลวได้ และนำไปต่อยอดจริง
ไม่ใช่ทุกงานแข่งที่ใส่แล้วช่วยพอร์ต มีบางกรณีที่ควรตัดออก:
ถ้าไม่ได้รางวัลอะไรเลย ยังใส่ได้ไหม?
ใส่ได้ แต่ต้องมีหลักฐานว่าเข้าร่วมจริง เช่น รูปถ่าย ใบยืนยันการเข้าร่วม หรือ screenshot ระบบลงทะเบียน และต้องเขียน reflection ให้แน่นขึ้นเพื่อชดเชยการไม่มีรางวัล
ถ้าแพ้รอบแรกเลย ยังเล่าได้ไหม?
ได้ ถ้าสามารถอธิบายได้ว่าทีมส่งอะไร และได้เรียนรู้อะไรจากกระบวนการนั้น แต่ถ้าแพ้รอบแรกเพราะส่งงานไม่ครบ ก็ควรเลือกว่าจะใส่หรือไม่ตามความเหมาะสม
ควรเล่าความพ่ายแพ้แบบตรงๆ หรือต้อง positive ตลอด?
ตรงๆ ดีกว่า กรรมการอ่านพอร์ตมานับพัน รู้ทันทีว่าใครเขียน reflection จริงและใครเขียนเพื่อให้ดูดี การยอมรับว่าทีมขาดอะไร และบอกได้ว่าแก้อย่างไร คือสัญญาณของ maturity
Hackathon ที่แพ้กับงานแข่งวิชาการที่แพ้ ใช้วิธีเขียนต่างกันไหม?
ต่างกันในรายละเอียด Hackathon ควรเน้น teamwork และ problem-solving process ส่วนงานแข่งวิชาการควรเน้นว่าเรียนรู้อะไรทางวิชาการและนำไปต่อยอดยังไง
ยังไม่มีประสบการณ์งานแข่งเลย ก็ไม่สายถ้าเริ่มตอนนี้ PorTCAS รวมงานแข่งมัธยม มีทั้งงานแข่งที่เพิ่งเปิดรับสมัครและงานที่ไม่ต้องมีพื้นฐานเฉพาะทาง ลองหาสนามที่ตรงกับสิ่งที่สนใจจริงๆ แล้วลงมือก่อน reflection ที่ดีเริ่มจากประสบการณ์ที่มีน้ำหนักจริง